W dniu 18 czerwca 2026 roku wchodzi w życie ustawa z dnia 15 maja 2026 r. o zmianie ustawy o radcach prawnych (Dz.U. z 2026 poz. 731). Obok szeregu istotnych zmian w dotychczas obowiązujących przepisach regulujących status radcy prawnego i dotyczących funkcjonowania samorządu radców prawnych, wprowadzone zostały także ważne regulacje odnoszące się do bezpieczeństwa prawnego osób wykonujących w sposób czynny zawód radcy prawnego. Należy zwrócić uwagę na nowy art. 12 ust. 1, który przewiduje dla radcy prawnego podczas wykonywania czynności zawodowych lub w związku z ich wykonywaniem ochronę, taka jaką prawo przyznaje każdemu funkcjonariuszowi publicznemu. Ochrona ta jest udzielana na zasadach określonych w ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. z 2025 r. poz. 383, 1818 i 1872), co oznacza, że radca prawny, podobnie jak funkcjonariusze publiczni jest chroniony przed znieważeniem, naruszeniem nietykalności cielesnej oraz przed czynną napaścią. Sprawca takiego czynu wobec radcy prawnego podlega surowszej odpowiedzialności karnej, a ściganie odbywa się z urzędu.

Ochronie prawnej podlegać ma również oznaczenia „kancelaria radcy prawnego” oraz „kancelaria radców prawnych”, co oznacza, że oznaczeniem takim może posługiwać się wyłącznie kancelaria radcy prawnego lub spółka radców prawnych (nowy art. 8a ustawy o radcach prawnych).
Ważną zmianą, stanowiącą konsekwencję objęcia ochroną prawnokarną osoby wykonującej zawód radcy prawnego oraz miejsca jego wykonywania (kancelarii) jest również wprowadzenie odpowiednich przepisów karnych. Ustawą nowelizującą dodany został rozdział 6a wraz z art. 74, na mocy którego każdy kto nie będąc uprawnionym posługuje się tytułem zawodowym „radca prawny” lub oznaczeniem „kancelaria radcy prawnego” lub „kancelaria radców prawnych” podlega grzywnie od 5000 do 200 000 złotych albo karze ograniczenia wolności albo obu tym karom łącznie. Tej samej karze podlega, każdy kto dopuszcza się takiego czynu działając w imieniu lub w interesie innego podmiotu. Ponieważ przepis wprowadza odpowiedzialność karną, orzekanie w sprawach o czyny określone w art. 74 ust. 1 i 2, następuje w trybie przepisów ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego. Występek, określony w ustawie o radcach prawnych jest ścigany z oskarżenia publicznego, a zatem w każdym przypadku, gdy ujawniony zostanie taki czyn, który wypełnia znamiona określone w art. 74 ust. 1 lub ust. 2, w razie uzasadnionego podejrzenia jego popełnienia prokurator będzie musiał wszcząć postępowanie karne przeciwko jego sprawcy.
Treść zmian dostępna tu: lex-dz-u-2026-731-zmiana-ustawy-o-radcach-prawnych.
